Kısa cevap: 20’lik (yirmi yaş) dişi çekimi lokal anestezi altında yapılır; işlem sırasında ağrı değil, yalnızca basınç hissedilir. Tamamen ağza sürmüş bir 20’lik çoğu zaman birkaç dakikada normal çekimle alınır. Gömülü ya da yarı gömülü olanlar diş eti açılarak, gerekirse diş parçalara bölünerek cerrahi yöntemle çıkarılır; bu genellikle 20–60 dakika sürer. Şişlik ve ağrı en çok ilk 2–3 günde olur, bir hafta içinde belirgin şekilde azalır.
20’lik diş, ağzın en arkasında çıkan üçüncü büyük azı dişidir. Genellikle 17–25 yaşları arasında sürer; bazı insanlarda hiç oluşmaz, bazılarında ise çenede yer olmadığı için kemiğin içinde kalır. Bu sayfada 20’lik dişin ne zaman çekilmesi gerektiğini, çekimin adım adım nasıl yapıldığını ve nelere hazırlıklı olmanız gerektiğini anlatıyoruz.
20’lik diş her zaman çekilmeli mi?
Hayır. Düzgün sürmüş, temizlenebilen, çürüğü olmayan ve sorun çıkarmayan bir 20’liğin çekilmesi gerekmez. İngiltere’nin ulusal sağlık kılavuzları (NICE) da şikâyet ve hastalık bulgusu olmayan 20’liklerin rutin olarak çekilmesini önermez.
Çekim genellikle şu durumlarda önerilir:
- Tekrarlayan diş eti iltihabı (perikoronit): Yarı sürmüş dişin üzerindeki diş eti kapağının altında yiyecek birikir, şişlik, ağrı ve kötü tat yapar.
- Çürük: En arkada olduğu için fırçalanması zordur; kendisi ya da önündeki 7 numaralı diş çürüyebilir.
- Önündeki dişe baskı: Yatay ya da açılı gömülü 20’lik, komşu dişin kökünü eritebilir.
- Kist veya kemik içi lezyon: Röntgende gömülü dişin çevresinde kist görülmesi.
- Tekrarlayan ağrı ve çene açmada kısıtlılık.
- Ortodontik ya da protetik planlama: Tedavi planı gerektiriyorsa.
20’lik dişinizde ağrı varsa nedenleri ve ilk yapılacakları 20’lik diş ağrısı yazımızda ayrıca ele aldık.
Çekimden önce neler yapılır?
- Muayene ve röntgen: Panoramik röntgen dişin konumunu, köklerin şeklini ve alt çenedeki sinir kanalına yakınlığını gösterir.
- Gerekirse tomografi: Kökler sinire çok yakınsa üç boyutlu diş tomografisi ile risk daha net değerlendirilir.
- Sağlık bilgileri: Kullandığınız ilaçları, özellikle kan sulandırıcıları, kemik erimesi ilaçlarını ve kronik hastalıklarınızı hekiminize söyleyin.
- Aktif iltihap varsa: Şiddetli perikoronit varsa önce iltihap yatıştırılır, çekim sonra planlanır.
Lokal anestezi ile yapılacak çekim için aç gelmeniz gerekmez. Çekimden önce hafif bir öğün yemek işlem sonrası ilk saatleri kolaylaştırır.
20’lik diş nasıl çekilir?
Sürmüş 20’lik
Diş ağızda tamamen görünüyorsa normal diş çekimine benzer. Bölge uyuşturulur, diş özel aletlerle yuvasında gevşetilir ve çıkarılır. Çoğu zaman dikiş gerekmez.
Gömülü ya da yarı gömülü 20’lik
- Bölge lokal anesteziyle tamamen uyuşturulur.
- Diş eti küçük bir kesiyle açılır.
- Dişin üzerini örten kemik gerekiyorsa az miktarda kaldırılır.
- Diş tek parça çıkmayacak konumdaysa parçalara bölünür; bu, kemiğin daha az zorlanmasını sağlar.
- Yuva temizlenir, diş eti dikilir.
Alt çenedeki 20’likler, kemik daha yoğun ve sinir daha yakın olduğu için üsttekilere göre genellikle daha zor çekilir ve sonrasında daha fazla şişlik yapar.
20’lik diş çekimi ağrılı mı?
İşlem sırasında ağrı hissetmezsiniz. Basınç, itme ve çekme hissi normaldir. Anestezi geçtikten sonra ağrı başlar; en yoğun dönem ilk 48–72 saattir. Hekiminizin önerdiği ağrı kesici, buz uygulaması ve dinlenme bu dönemi büyük ölçüde rahatlatır. Bir haftanın sonunda çoğu kişi günlük hayatına rahatça devam eder.
Olası riskler ve yan etkiler
| Durum | Ne kadar sık? | Ne olur? |
|---|---|---|
| Şişlik ve morarma | Sık | 2.–3. günde en yüksek, 5–7 günde iner |
| Çene açmada kısıtlılık | Sık, geçici | Birkaç günde açılır |
| Kuru soket (alveolit) | Ara sıra, özellikle sigara içenlerde | 2.–4. günde artan şiddetli ağrı; hekimde pansumanla tedavi edilir |
| Uzayan kanama | Nadir | Gazlı bezle bastırılır, durmazsa hekim aranır |
| Dudak, çene veya dilde uyuşma | Nadir | Büyük çoğunluğu geçicidir; sinir yakınlığı önceden röntgenle değerlendirilir |
Çekimden sonra ilk saatler
- Ağzınıza konan gazlı bezi 30–45 dakika sıkıca ısırın.
- İlk gün tükürmeyin, ağzınızı çalkalamayın, pipet kullanmayın.
- Yanağınızın dışından 15 dakika buz, 15 dakika ara şeklinde soğuk uygulayın.
- Sigara içmeyin; pıhtının düşmesine ve kuru sokete yol açabilir.
- Anestezi geçene kadar sıcak içeceklerden ve yemekten kaçının.
Günlere göre iyileşme süreci, ne yiyebileceğiniz ve uyarı işaretleri için diş çekimi sonrası dikkat edilecekler rehberimize bakabilirsiniz.
İşe ve okula ne zaman dönülür?
Masa başı çalışanlar çoğunlukla 1–2 gün sonra işe döner. Gömülü ve birden fazla 20’lik çekildiyse 3–4 gün dinlenmek daha rahat olur. Ağır egzersiz ve spor için en az 2–3 gün beklemek gerekir.
Kızılay‘daki kliniğimizde 20’lik dişler muayene ve röntgen değerlendirmesinden sonra planlanarak çekilir. Randevu için 0312 425 21 26 numarasını arayabilir ya da 0532 272 57 95 numarasına WhatsApp’tan yazabilirsiniz. Daha kapsamlı cerrahi işlemler için ağız ve çene cerrahisi sayfamıza göz atabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
20’lik diş çekimi ne kadar sürer?
Sürmüş bir 20’lik birkaç dakikada çekilir. Gömülü bir 20’liğin cerrahi çekimi dişin konumuna göre genellikle 20–60 dakika sürer.
20’lik diş çekiminden sonra yüz ne kadar şişer?
Şişlik çekimden sonraki 2. ve 3. günde en yüksek seviyeye çıkar, 5–7 gün içinde iner. İlk 24 saat düzenli buz uygulaması şişliği azaltır.
Dört 20’lik aynı anda çekilir mi?
Mümkündür, ancak çoğu zaman aynı taraftaki alt ve üst 20’likler birlikte çekilir; böylece diğer taraftan rahatça çiğneyebilirsiniz. Karar dişlerin konumuna ve sağlık durumunuza göre verilir.
20’lik diş çekilmezse ne olur?
Sorun çıkarmayan bir 20’lik ağızda kalabilir. Tekrarlayan iltihap, çürük ya da komşu dişe zarar veriyorsa çekilmezse bu sorunlar ilerler ve önündeki sağlıklı dişi de kaybettirebilir.
Dikişler ne zaman alınır?
Eriyen dikiş kullanıldıysa alınmasına gerek yoktur. Erimeyen dikişler genellikle 7–10 gün sonra kontrol randevusunda alınır.
20’lik diş çekimi için genel anestezi gerekir mi?
Çoğu 20’lik lokal anesteziyle rahatça çekilir. Çok sayıda ve zor konumdaki dişlerde ya da yoğun kaygısı olan kişilerde hastane ortamında sedasyon veya genel anestezi değerlendirilebilir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için diş hekiminize muayene olmanız gerekir.
