Diş dolgusu, çürük veya kırık nedeniyle kaybedilen diş dokusunun yerine uygun bir malzeme yerleştirilerek dişin şeklinin ve çiğneme işlevinin geri kazandırılmasıdır. İşlem restoratif diş tedavisi (eski adıyla konservatif diş tedavisi) bölümünün alanına girer ve genellikle tek seansta tamamlanır.
Diş dolgusu nedir
Diş dolgusu nedir, Ankara Kızılay’da Dr. Cüneyt Bosna kliniğinde deneyimli kadromuzla sunduğumuz hizmetler arasında yer alır. diş dolgusu nedir hakkında merak ettikleriniz ve randevu için bizimle iletişime geçebilir, ayrıca diş dolgusu sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Diş dolgusu nedir sorusuna cevabı kırılmış, çürümüş ve çatlak olan dişlere yapılan doldurma işlemi şeklinde verebiliriz. Hekim dolgu yapmadan önce dişteki çürümüş yeri özel bir cihaz yardımıyla temizler. Sonradan seçilmiş dolgu malzemesi ile boşluğu doldurur. Bu şekilde diş işlevini yapmaya devam eder. Dolgunun temelde amacı boşlukları kapatması ve çürüğün ilerlemesini engellemektir. Günümüzde çok farklı malzemelerden dolgu uygulaması yapılmaktadır. Dolgu maddelerinin özellikleri ve fiyatları birbirinden farklıdır. Uzman hekim sizi muayene ettikten sonra en uygun olan dolguyu size önerecektir.
Diş Dolgusu Hangi Malzemelerden Yapılır?
Diş dolgusu yapılan malzemeler arasında şunlar yer alır:
- Kompozit reçine dolgular,
- Amalgam gümüş dolgular,
- Altın dolgular,
- Porselen dolgular.
Kompozit reçine dolgular diş ile aynı renktedir. Doğal görünüm elde etmenizi sağlar. Doğrudan dişin içine uygulama yapılır. Büyük dolgu uygulaması için tercih edilmez çünkü kırılabilir. Gıdalardan etkilenme özelliği vardır. Ortalama 3 sene ile 10 sene arasında kullanımı vardır.
Diş Dolgusu Malzemelerinin Özellikleri Nelerdir?
Diş dolgusu malzemeleri özellikleri değişkenlik göstermektedir. Altın dolgular lab ortamında sipariş üzerine yapılmaktadır. Yerine yapıştırılarak uygulanır. 20 seneden daha uzun süre kullanımı mümkündür. En iyi diş dolgusu malzemesi olarak bilinir. En pahalı olan dolgu malzemesidir. Uygulanması için birden fazla seans gerekir.
Amalgam dolgular ise aşınmaya karşı dirençlidir. Altına göre daha ucuzdur. Koyu rengi vardır bu nedenle dişten kolayca ayırt edilir. Son olarak porselen dolgular ise altın dolgular gibi lab ortamında üretilmektedir. Diş rengine uygun üretimi gerçekleştirilir. Maliyet açısından altına yakındır.
Diş Dolgusu Yaptırmama Gerek Var mı?
Diş dolgusu yaptırma kararını alabilmeniz için hekime muayene olmanız gerekir. Diş hekime gittiğiniz zaman size çürüğünüzün doldurulması gerekip gerekmediğini söyleyecektir. Diş muayenesi yapacak olan hekim bu işlem için küçük bir ayna kullanır. Ağızda röntgen çekilmesi de gerekebilir. Muayene uygulamasından sonra kolayca diş dolgusuna ihtiyacınız olup olmadığı saptanmış olur. Diş dolgusu isteğe bağlı yapılmaktan ziyade kişilerin ihtiyacı olması halinde yapılmaktadır. Kimi durumlarda eğer çürük çok ilerlemişse sinir de etkilenmiş olduğundan kanal tedavisi yapılması gerekebiliyor. Diş dolgusu mu yoksa kanal tedavisine mi ihtiyaç duyduğunuzu öğrenmek için muayene olmanız şart.
Diş Dolgusu Yapım Aşaması Nelerdir?
Diş dolgusu yapım aşamaları aşağıdaki gibi sıralanabilir:
- Dolgu uygulaması yapılacak olan bölgenin röntgeni çekilir.
- Aletler yardımıyla diş içi boşaltılır.
- Diş çevresinin ve içinin temizlenmsei sağlanır.
- Dolgu malzemesi seçilir ve malzeme hekim tarafından hazırlanır.
- Diş seçilen malzeme ile doldurulur.
- Dolgu malzemesinin çabuk donması için özel bir makineden yardım alınır.
- Dolgu uygulaması sonrasında hastadan ağzını açıp kapatması istenir. Eğer dolgu ağızda rahatsız edici bir yer bırakırsa, hekim bu yeri düzeltir. Bunun için alçaltma, kesme, inceltme işlemlerini yapar.
Diş Dolgusu Yaptırdıktan Sonra Nelere Dikkat Etmek Gerekir?
Diş dolgusu yaptırdıktan sonra dikkat edilmesi gereken noktalar şu şekildedir:
- Gazoz, alkol ve kola gibi içecekler asit oranı yüksek olduklarından dolguların dağılmasına neden olur.
- Dişlerin günde 2 kere fırçalanması gerekir.
- Ağız içinde bakteri oluşumunu önlemek için diş ipi ve ağız bakım suyu kullanılmalıdır.
- Diş dolgusu yaptıran kişinin sigara ve nargile gibi tütün içeren ürünleri kullanması sakıncalıdır.
- Sert ve kabuklu yiyecekler dolgunun kırılmasına neden olabilir. Bu nedenle dikkatli olunması gerekir.
- Çok sıcak ve çok soğuk gıdaları tüketmekten kaçınmak gerekir.
- Kişide eğer gece dış sıkma ve tırnak yeme gibi hastalıklar varsa diş dolgusu ağızda durmaz. Bu nedenle hastaların mutlaka en kısa sürede tedavi olması gerekir.
Diş Dolgusu Fiyatları Ne Kadar?
Diş dolgusu fiyatları birçok etmene göre değişkenlik göstermektedir. Bu nedenle sabit bir fiyattan söz etmek mümkün değildir. Diş dolgusu için seçilen malzemeden, diş özelliklerine, dolgu yapılacak diş sayısına kadar farklı etmenlerin tümü bir arada değerlendirmeye alınır. Değerlendirme sonucunda hekim size uygun malzeme, dolgu türü, fiyat bilgisini verecektir. En sağlıklı fiyatı almak için mutlaka hekiminize muayene olun. Eğer dişinizde ağrı, iltihap, sızlama, kanama gibi durumlar varsa beklemeden hekiminize gidin. Hekiminiz sizi kısa bir muayene sonrasında yapılması gereken tedavi yöntemine yönlendirecektir. Diş dolgusu sonrasında kişinin işlem yapılan dişinde hassasiyet oluşabilir. Bu hassasiyet tamamen geçicidir. Uygun yapılan işlemlerden sonra kişide herhangi bir yan etki olmayacaktır.
Diş Dolgusu Yaptırdıktan Sonra Ağrı Olur mu?
Diş dolgusu yaptırdıktan sonra ağrı problemi görülmez. Hastaların bir çoğu uygulama sonrasında dişlerinde ağrı yaşayacakları için bu uygulamadan çekinse de, hem işlem sırasında hem de işlemden sonra dişte ağrı problemi olmaz. Ağrı olsa bile ağrı kesici ilaçlar ile bu ağrıları yönetmek mümkündür. Diş çürüğü ağrısı çok daha fazladır. Ağrı minimal seviyede 1 2 gün olabilir. Ancak bu kişileri rahatsız bile etmez. Dayanılmayacak bir ağrı değildir. Eğer işlemden sonra dayanılmaz bir ağrı hissederseniz durumu mutlaka uzman hekime belirtmeniz gerekir. Ağrı tamamen geçici bir his olup sizin bir şey yapmanıza gerek kalmadan kendiliğinden ortadan kalkacaktır. Dişe yapılan işlemden sonra ağrı olması hafif derecede beklenir. Ancak bu ağrı endişe edecek seviyede olmaz. O yüzden gönül rahatlığı ile diş ağrısı konusunda endişe duymadan bir an önce diş dolgusu işlemine başlayın, geç kalmadan tedavi olun!
Kompozit mi Amalgam mı? Dolgu Malzemeleri Karşılaştırması
Günümüz kliniklerinde ağırlıklı olarak kompozit (beyaz) dolgu tercih edilir. İki malzemenin pratikteki farkları şöyledir:
- Görünüm: Kompozit diş rengindedir ve renk skalasından eşleştirilir; amalgam gri-metalik görünür. Ön bölgede kompozit dışında bir seçenek pratikte söz konusu değildir.
- Doku koruma: Kompozit dişe kimyasal olarak bağlanır, bu yüzden daha az sağlam doku kaldırmak yeterlidir. Amalgam ise tutuculuk için mekanik oyuk hazırlığı gerektirir.
- Dayanıklılık: Amalgam çiğneme kuvvetine karşı geleneksel olarak dirençlidir; ancak modern kompozitler arka dişlerde de yeterli dayanımı sağlar.
- Uygulama süresi: Kompozit tabaka tabaka yerleştirilip ışıkla sertleştirildiği için biraz daha uzun sürer, ancak aynı seansta tamamlanır.
Geniş madde kaybı olan arka dişlerde inley/onley adı verilen laboratuvarda hazırlanan porselen restorasyonlar da bir seçenektir.
Dolgu mu Kaplama mı Gerekir?
Bu kararı belirleyen tek ölçüt vardır: dişte ne kadar sağlam doku kalmıştır?
- Dolgu yeterlidir — çürük sınırlıysa, dişin duvarları sağlamsa ve çiğneme yüzeyinin büyük bölümü korunmuşsa.
- Kaplama gerekir — madde kaybı geniş ve duvarlar inceyse, diş kanal tedavisi görmüşse (kanal tedavili dişler kırılmaya daha yatkındır), ya da dişte çatlak varsa. Bu durumda kron kaplama dişi bir kask gibi sararak kırılmayı önler.
Çok büyük dolgular kısa vadede ekonomik görünse de, kalan ince duvarlar zamanla kırıldığında diş tamamen kaybedilebilir. Hekiminizin geniş kayıplarda kaplama önermesinin nedeni budur.
Dolgu Düştüğünde veya Kırıldığında Ne Yapmalı?
Dolgunun düşmesi acil bir durum değildir, ancak beklemek de doğru değildir. Açıkta kalan diş dokusu hızla çürür ve sonraki tedavi büyür.
- Bölgeyi ılık tuzlu suyla nazikçe çalkalayın.
- Düşen parçayı geri yerleştirmeye çalışmayın.
- O taraftan çiğnemekten kaçının; keskin kenar dili tahriş ediyorsa eczanelerde satılan geçici dolgu maddesi kısa süreli çözüm sağlar.
- Birkaç gün içinde hekiminizden randevu alın.
Şiddetli ağrı, şişlik veya sıcak-soğuğa uzun süren tepki varsa çürük sinire ulaşmış olabilir; bu durumda randevuyu geciktirmeyin.
Çocuklarda Diş Dolgusu Yapılır mı?
Evet. Süt dişleri “nasılsa düşecek” diye tedavisiz bırakılmamalıdır. Süt dişleri, altlarındaki kalıcı dişler için yer tutar; erken kaybedildiğinde komşu dişler boşluğa doğru kayar ve ileride ortodonti ihtiyacı doğar. Ayrıca çürük süt dişindeki enfeksiyon, alttaki kalıcı diş germini etkileyebilir.
Çocuklarda genellikle diş rengine uygun kompozit veya flor salınımı yapan cam iyonomer dolgular kullanılır. Erken yaşta olumlu bir diş hekimi deneyimi, çocuğun ileriki yıllardaki tedavi uyumunu belirgin biçimde kolaylaştırır.
Dolgu Ömrü Nasıl Uzatılır?
İyi yapılmış bir kompozit dolgu uygun bakımla uzun yıllar dayanır. Ömrünü kısaltan başlıca etkenler ve önlemler:
- Diş sıkma ve gıcırdatma: Dolgu kenarlarında mikro çatlaklar oluşturur. Bruksizm varsa gece plağı kullanımı dolguyu da korur.
- Sert gıdalar: Buz, sert kabuklu kuruyemiş ve kemik çiğnemek dolgu kenarını zorlar.
- Ara yüz temizliği: Dolgu kenarında biriken plak, ikincil çürüğün en sık nedenidir. Diş ipi burada fırçadan daha etkilidir.
- Düzenli kontrol: Altı aylık kontrollerde kenar sızıntısı erken fark edilirse küçük bir tamir yeterli olur.
Diş Dolgusu Hangi Bölümde Yapılır?
Dolgu, restoratif diş tedavisi bölümünün işidir. Bu bölüm dişin sert dokularındaki (mine ve dentin) madde kaybıyla ilgilenir. Pratikte nereye başvurulacağı kuruma göre değişir:
- Özel diş kliniklerinde genel diş hekimi doğrudan uygular; ayrı bir bölüm ayrımı yoktur.
- Diş hekimliği fakültelerinde Restoratif Diş Tedavisi Anabilim Dalı’na başvurulur.
- Ağız ve diş sağlığı merkezlerinde önce genel muayeneye girilir, gerekiyorsa ilgili kliniğe yönlendirilir.
- MHRS randevusunda branş olarak “Diş Hekimliği (Ağız, Diş ve Çene Hastalıkları)” seçilir.
Sık karıştırılan nokta: Dolgu ile kanal tedavisi farklı bölümlerdir. Çürük yalnızca mine ve dentini tutmuşsa dolgu yeterlidir; diş özüne (pulpa) ulaşmışsa önce kanal tedavisi gerekir ve bu endodonti bölümünün işidir. Kanal tedavisinden sonra diş yine dolgu veya kaplama ile kapatılır.
Diş Dolgusu Neyden Yapılır? Malzemelerin İçeriği
Günümüzde kullanılan başlıca dolgu malzemeleri ve gerçekte neden oluştukları:
- Kompozit reçine. Organik reçine matriks içine dağıtılmış cam veya seramik doldurucu partiküllerden oluşur. Diş rengindedir, mavi ışıkla sertleştirilir. Bugün en yaygın seçenektir.
- Cam iyonomer siman. Cam tozu ve poliakrilik asit karışımıdır. Yapısından florür salar; bu nedenle çürük riski yüksek hastalarda ve süt dişlerinde tercih edilir. Dayanıklılığı kompozitten düşüktür.
- Kompomer. Kompozit ile cam iyonomerin özelliklerini birleştirir; çoğunlukla çocuk dişlerinde kullanılır.
- Amalgam. Gümüş, kalay, bakır ve cıva alaşımıdır. Çok dayanıklıdır ancak gri rengi ve estetik beklentiler nedeniyle kullanımı azalmıştır.
- Porselen (seramik) inley/onley. Laboratuvarda veya dijital sistemle üretilip yapıştırılan parçalardır. Madde kaybı büyükse dolgu yerine tercih edilir.
Hangi malzemenin seçileceğini kavitenin yeri, büyüklüğü, çiğneme yükü, estetik beklenti ve hastanın çürük riski birlikte belirler; tek bir “en iyi” malzeme yoktur.
Dolgu Tedavisi Nedir, Ne Zaman Gerekir?
Dolgu tedavisi şu durumlarda uygulanır:
- Mine ve dentini tutmuş, henüz pulpaya ulaşmamış çürükler
- Kırılan veya aşınan diş kenarları
- Diş boyunlarındaki kama şeklinde çentikler (sert fırçalama ve asit erozyonuna bağlı)
- Eski, kenarından sızdıran veya kırılmış dolguların yenilenmesi
- Ön dişlerdeki küçük şekil ve renk düzeltmeleri (bonding)
Erken müdahalenin önemi: Çürük mine tabakasındayken ağrı yapmaz. Ağrı başladığında çoğu zaman dentin geçilmiş, pulpaya yaklaşılmıştır. Bu nedenle dolgu kararını ağrıya göre değil, altı aylık kontrollere göre vermek gerekir. Diş çürüğü yazımızda evreleri ayrıntılı anlattık.
Sık Sorulan Sorular
Diş dolgusu hangi bölüm yapar?
Diş dolgusu, restoratif (konservatif) diş tedavisi bölümü tarafından yapılır. İleri vakalarda endodonti ile birlikte değerlendirilebilir.
Diş dolgusu ne kadar dayanır?
Ağız bakımına ve dolgu türüne göre kompozit dolgular ortalama 5-10 yıl dayanır.
Diş dolgusu düşerse ne yapılmalı?
Vakit kaybetmeden diş hekimine başvurulmalıdır; açık kalan diş yeniden çürüyebilir.
Diş dolgusu yaptırmak ağrılı mı?
Lokal anestezi ile işlem ağrısızdır; sonrasında kısa süreli hassasiyet olabilir.
Diş dolgusu hangi bölümde yapılır?
Dolgu, restoratif (konservatif) diş tedavisi bölümünün işidir. Özel kliniklerde genel diş hekimi doğrudan uygular; fakültelerde Restoratif Diş Tedavisi Anabilim Dalı’na başvurulur.
Diş dolgusu neyden yapılır?
En yaygın malzeme, reçine içine dağıtılmış cam veya seramik partiküllerden oluşan kompozit reçinedir. Ayrıca florür salan cam iyonomer siman, kompomer, amalgam ve porselen inley kullanılır.
Dolgu mu kanal tedavisi mi gerekir?
Çürük yalnızca mine ve dentini tutmuşsa dolgu yeterlidir. Diş özüne ulaşmışsa önce kanal tedavisi yapılır, ardından diş dolgu veya kaplama ile kapatılır.
Dr. Cüneyt Bosna
Ankara Kızılay / Çankaya’da 40 yılı aşkın deneyimiyle implant, ortodonti, kanal tedavisi ve diş estetiği alanında hizmet veren diş hekimi.
